चा गायड चा करप
कडक चा म्हळ्यार खरेंच कितें?
कडक म्हळ्यार बळिश्ट, पूण कोडू ह्या अर्थान न्हय. कडक कपांत रंगाचें गडदपण आसता, दुदा मुखार तिगपी भर आसता, आनी घोटाच्या शेवटाक निवळ चाब आसता. हें बऱ्या आसाम सीटीसी थावन, पुराय प्रमाणा थावन, आनी दूद घालच्या पयलीं सादया उदकांत घट उकडे थावन मेळटा. सगळें एकठांय घालून लांब उकडल्यार मेळना.
लोक चा कडल्यान खरेंच जें सोदतात ताका सगळ्यांत चड हेंच उतर वापरतात, आनी हाचे विशीं निवळ जावप बरें, कारण हाचे फाटल्यान धांवपाच्यो दोन सगळ्यांत चड जावपी वाटो दोनूय कप वायट करतात.
कडक म्हळ्यार खरेंच कितें?
उतरार्थान हाचो अर्थ घट वा ताठ. चाचेर लायल्यार हाचो अर्थ जाता उपस्थिती आशिल्लो कप: गडद, जड, आनी मोव गोडसाण आशिल्ल्या शेवटा बदला स्पश्ट चाब आशिल्लो.
चा घेवपी हाका तीन वांट्यांनी वांटून वेगवेगळें चाखतात:
- रंग. सादया उदकांत केल्यार चाचें उदक गडद अंबर रंगाचें आनी निवळ आसपाक जाय. दुदासयत तें पुराय तांबसार भुरें उरपाक जाय. पातळ चा दूद घालतकच धुंवरसारको जाता आनी कितलीय चड पूड ताका परतो हाडिना.
- भर. तोंडांत ताचें वजन. भर आशिल्ल्या कपांत लागता की कांय तरी आसा; भर नाशिल्लो रंगीत दूद भशेन लागता.
- तिखटपण. घोटाच्या अगदी शेवटाक चाब. लोक जेदनां म्हणटात चा कडक आसा, तेदनां अर्थ होच आसता, आनी दिसपट्टो पियेवपी सगळ्यांत पयलीं हाचीच उणीव जाणा जाता.
बळिश्ट आनी कोडू एकच गजाल न्हय
सगळी गजाल ह्याच फरकाचेर उबी आसा.
तिखटपण एक निवळ, जिवें तुरटपण जें कपाक उखलता. कोडूपण एक फिकी, सुकोवपी रखडाय जी गळ्याच्या फाटल्यान बसता आनी वचना. दोनूय वेगवेगळ्या सुवाते थावन येतात: तिखटपण पानाचो गूण, कोडूपण चडशें तुमी ताचे कडेन जें केलें तें.
कोडूपणाचें मुखेल कारण चड काडप. चा इतलो लांब उकडयात तर ते घटक भायर सरतात जांकां कितलीय साकर लिपयना. आठ मिनटां उज्याचेर आशिल्लो चा कडक न्हय. तो शिजून वायट जाला.
कडक चा कसो करचो?
पद्धत प्रमाणा परस चड म्हत्वाची, आनी चडश्यांनी ही गजाल उफरटी समजल्या.
- पूड पुराय घालात. दर कपाक एक भरिल्लो चमचो, सुमार 3 ग्राम, सपाट न्हय.
- पयलीं सादया उदकांत उकडयात. पुडीसयत अर्दो कप उदक, घट उकडेर, हेर कांय घालच्या पयलीं पुराय एक मिनट. रंग आनी तिखटपण ह्याच पावला थावन तयार जातात, आनी हेंच पावल चडशे लोक सोडटात.
- मागीर दूद आनी साकर. अर्दो कप पुराय सायीचें दूद. साय काडिल्लें दूद हें सांबाळचें ना.
- दोन ते तीन मिनटां आनीक. आठ न्हय. जेदनां रंग गडद तांबसार भुरो जाता, तेदनां तयार.
- गाळात आनी गरम आसतनाच पियेयात.
दोन चुको
आनीक पूड घालप. जर पद्धत चुकीची आसा तर चड पूड तुमकां सादया फिक्या कपा बदला कोडू फिको कप दिता. पयलीं सादया उदकाची उकड बरी करात, मागीर प्रमाण.
लांब उकडप. काडप सरळ रेखेन वाडना. बरे घटक पयलीं भायर सरतात आनी रखडे मागीर, देखून उज्याचेर चड वेळ तुमचें तिखटपण खाता आनी बदल्यांत कोडूपण दिता. जर आनीक बळ जाय तर सुरवेकच उदकांत जोरान उकडयात, एकठांय वेळ वाडयनाकात.
पान स्वताच म्हत्वाचें?
हंय, आनी तेंच शीम थारायता. ज्या चांत कांयच ना ताका खंयचीच पद्धत वांचयना.
तिखटपण वाठाराचो गूण आनी आसामांत तो जसो आसा तसो हेर जवळ जवळ खंयच ना. जर खंयच्या चांत हेर सुवातेची स्वस्त पूड मिसळल्या, वा पिळिल्ल्या पानान वजन वाडयलां, तर तुमी वयलें सगळें सारकें करूनूय फिको कपच मेळटलो. आयदनाक दोश दिवच्या पयलीं हें जाणून घेतिल्लें बरें.
परीक्षा बेगिन जाता: एक चमचो सादया उदकांत करात आनी दुदा पयलीं चाखात. जर थंय चाब ना, तर उपरांतूय आसची ना.
वाचून इतलेंच जाता.
जे चायेची ही सगळी गजाल, ती 100 ग्रॅम सावन 1 किलो मेरेन, आख्ख्या भारतांत पावयतात.