चा पियेवप अपायकारक? खरें कितें आनी फकत परत परत सांगतात तें कितें

ना, जवळ जवळ दर एकल्या खातीर, आनी तो वखद अशें दाखोवपाचोय आमचो इरादो ना. दोन परिणाम खरे आनी जाणून घेवपासारके: जेवणा वांगडा पियेल्लो चा त्या जेवणांतल्या वनस्पतीजन्य खाणांतलें कितलें लोखण तुमची कूड घेता तें उणें करता, आनी कॅफीन खरेंच कॅफीन. तुमकां सांगिल्ल्या उरिल्ल्या चडश्या गजाली वा चा कसो केलो ताचे विशीं आसात वा मुळींच चा विशीं न्हय.

जे लोक रुचे विशीं विचारिनात, तांचे कडल्यान आमकां होच प्रस्न सगळ्यांत चड येता. चडशें तो कोणें तरी सांगिल्ली गजाल म्हण येता: चा आम्लपित्त हाडटा, दुदाचो चा पियेवपाची सगळ्यांत वायट वस्त, दिसाक चार कप तुमचें कांय तरी करतात. हातूंतलें जवळ जवळ कांयच अशें थारावन ना जशें तें परत परत सांगतात, आनी जे वांटे खरे ते चडशें ते न्हय जांची लोकांक भिरांत आसता.

आमी चा विकतांव, देखून फुडलें सगळें तें जाणून वाचात. जर आमी विकनासले जाल्यार आमकां जी आवृत्ती जाय आसली, तीच बरोवपाचो आमी यत्न केला.

चा पियेवप अपायकारक?

कपांत खरेंच कितें आसा

काळो चा म्हळ्यार पानां, उदक, आनी तुमी जें घालतात तें. पानांत ज्यो तीन वस्तू तुमचेर कांय तरी काम करतात त्यो म्हळ्यार कॅफीन, पॉलीफिनॉल (ते टॅनीन जे तुरटपण दितात), आनी खूब ल्हान प्रमाणांत फ्लोराइड.

कॅफीन ती वस्त जी लोक दोनूय वटांनी उणी लेखतात. एका सपाट चमच्या सीटीसी थावन केल्ल्या भारतीय दुदाच्या चाच्या कपांत तितल्याच फिल्टर कॉफयेच्या कपांतल्या कॅफिनाचो सुमार एक तृतीयांश ते अर्दो आसता. हें कांयच न्हय अशें न्हय. आनी ही कॉफीय न्हय.

लोखणाची गजाल खरी

हो तो परिणाम जो खरेंच जाणून घेवपासारको, आनी होच जाचो कोणूच उल्लेख करिना. चांतले पॉलीफिनॉल वनस्पतीच्या स्रोतांतल्या लोखणा कडेन जोडटात आनी त्याच जेवणांतलें कितलें लोखण तुमची कूड शोशून घेता तें उणें करतात. हें बरें थारायलां आनी हाचेर वाद ना.

जर तुमकां रगताची उणीव आसा, तुमी गुरवार आसात, वा तुमचें जेवण चडशें शाकाहारी आसा, तर हें म्हत्वाचें, आनी ह्या देशांतल्या जायत्या लोकांक हें लागू जाता. जर अशें ना जाल्यार हें खूब उणें म्हत्वाचें.

वेव्हारीक रूप: चा जेवणा वांगडा वा जेवणा उपरांत सरळ पियेनाकात. दोनूय वटांनी एक वर सोडात. इतलोच बदल, ताका कांयच खर्च ना, आनी ह्या लेखांतलो जेवणा विशींचो एकूच सल्लो होच.

कॅफीन आनी न्हीद हीय गजाल खरी

कॅफिनाचें अर्दें आयुश्य जायते वर आसता, ज्याचो अर्थ सांजवेळचो कप न्हिदपाच्या वेळार लेगीत तुमचे भितर मेजपासारको उरता. हांगा लोकां भितर खूब फरक आसा आनी चडश्या लोकांक कळटा ते खंयच्या तरेचे. जर तुमकां न्हीद बरी येना आनी तुमी दनपारां चारां उपरांत चा पियेतात, तर हेर कोणाकूय दोश दिवचे पयलीं ही गजाल परीक्षा करून पळोवपासारकी.

“चा आम्लपित्त आनी अल्सर हाडटा”

अल्सर H. pylori हाच्या संसर्गा थावन आनी कांय दुखी उणी करपी वखदां थावन जातात, चा थावन न्हय. हें दशकां आदीं थारायलां आनी ही मताची गजाल न्हय.

पूण लोक ज्या त्रासाचें वर्णन करतात तो चडशें खरो आसता, आनी ताका दोन सादीं कारणां आसात. खरेंच रित्या पोटार कॅफीन पोटांतलें आम्ल वाडयता, देखून सकाळीं पयली वस्त म्हण, हेर कांयच नासतना घेतिल्लो चा कांय जाणांक त्रास दिता. आनी वायट रितीन केल्लो चा, धा मिनटां घट उकडिल्लो, त्या रितीन रखडो आसता जो सारक्या पद्धतीन केल्लो कप नासता. जर तुमचो चा कोडू आसा, तर ती करपाची समस्या आनी तिचो उपायूय करपांतच, आनी हें पेय आपल्याक मानवना अशें थारावचे पयलीं ही गजाल बाजूक काडप बरें.

“दुदाचो चा सगळ्यांत वायट”

चांत दूद घातल्यान तो अपायकारक जाता ह्याचो खंयचोच बरो पुरावो ना. दूद जें कितें घालता तेंच घालता, आनी साकर साकर घालता.

ह्या काळजेचें प्रामाणीक रूप हेंच. जर तुमी पांच कपांतल्या दर एकांत तीन चमचे साकर घालतात, तर पळोवपाची गजाल पंदरा चमचे साकर, चा न्हय. चाचो कप भलायकेचें खाण न्हय आनी धोकोय न्हय; तें एक गरम पेय जातूंत थोडी साकर आसा, आनी साकर कितें करता तें तुमकां पयलींच खबर आशिल्लें.

तापमानाची गजाल, जी तापमाना विशींच

2016 त इंटरनॅशनल एजन्सी फॉर रिसर्च ऑन कॅन्सर हाणें सुमार 65°C वयर खूब गरम पेयां पियेवप मनशां खातीर बहुतेक कर्करोगकारक अशें वर्गीकरण केलें. हाची बातमी “चा कर्करोग हाडटा” अशी जाता आनी तें अशें सांगना. हो निश्कर्श तापान अन्ननलिकेक जावपी लुकसाणा विशीं, आनी तो त्या तापमानाच्या खंयच्याय द्रवाक लागता: कॉफी, सूप, उदक.

उज्या वयल्यान काडिल्लो ताजो चा ताचे वयर आसता. तो सुखान पियेवपासारको थंड जातकच ताचे सकयल देंवता. ह्यो त्यो थोड्यो सुवाती जंय सादी भारतीय सवय पयलींच सुरक्षीत, कारण कोणूच शेगडे वयल्यान सरळ कप पियेना; तो थोडो वेळ बसता, ल्हान ग्लासांत वता, थंड जाता. सल्लो हो: थोडीं मिनटां थांबात, जें तुमी तशेंय करतालेच.

“चांत कीटकनाशकां भरिल्लीं”

हो एक असो प्रस्न जो आमी उडोवन लावंक शकनांव, आनी प्रामाणीक जाप धीर दिवपी नासून संमिश्र आसा.

चा हें अशें पीक जाचेर फवारणी जाता. अवशेशांच्यो शीमो एफएसएसएआय थारायता, टी बोर्डाचो प्लांट प्रोटेक्शन कोड थारायता की एका बागायतीक मुळांतूय खंयचीं औशधां वापरपाची परवानगी आसा, आनी दोगूय तपासणी करतात. त्या तपासणेंत नमुने नापास जातात. टी बोर्डान स्वता पॅकेटांतल्या चाची केल्ली देखरेख, जी म्हायती अधिकार कायद्या खाला भायर आयली, तातूंत 2024-25 त 1,423 नमुन्यां मदले 711 नापास जाले आनी ताच्या फुडल्या वर्सा 1,764 मदले 835. कोणें हाचो अर्थ भारतांतलो अर्दो चा असो घेवचे पयलीं, बोर्ड कितें उजवाडावंक ना तें पळयात: शिमे परस चड आशिल्ले अवशेश, परवानगी नाशिल्लीं रसायनां आनी दिशाभूल करपी लेबलिंग, हीं तीनूय तो एकाच आंकड्यांत मेजता, तांकां केन्नाच वेगळीं केल्लीं ना, आनी नमुने कशे वेंचले तेंय सांगलां ना. ही गंभीरपणान घेवपासारकी शिटकावणी आनी तो बाजाराच्या नापास जावपाचो दर न्हय.

हातूंतलें कितें तुमच्या कपा मेरेन पावता तें प्रमाणा वयर न्हय, संयुगा वयर आदारून आसा. जे अवशेश उदकांत सोंपेपणान विरगळटात ते जवळ जवळ पुरायपणान केल्ल्या चांत उतरतात, आनी इमिडाक्लोप्रीड, थायामेथोक्झाम आनी ऍसिटामिप्रीड हांचें उतरपाचें प्रमाण ऐंशी ते शंबर टक्के मेजलां. जे विरगळनात ते चडशे पानांतच उरतात, वीसा परस उणें. तीं तीनूय नियोनिकोटिनॉइडां आसात जांकां टी मॉस्किटो बगा आड प्लांट प्रोटेक्शन कोड परवानगी दिता, देखून “सगळें पानांतच उरता” ही आरामाची वळ थोड्या कीटकनाशकां पुरती खरी आनी एका बागायतीन जीं वापरिल्लीं आसपाची सगळ्यांत चड शक्यताय आसा त्यां पुरती फट.

रांदपाघराच्या ओट्यार तुमी करूंक शकतात अशें कांयच हातूंतलें कितेंच सोदून काडिना. ज्यो परीक्षा घातिल्लो रंग आनी पिळिल्लें पान धरतात त्यो हांगा निरुपेगी, आनी घरा तुमी करूंक शकतात अशी हेर खंयचीय गजालूय तशीच. उरता तें म्हळ्यार तुमी कोणा कडल्यान घेतात हें: नांव सांगिल्लो वाठार, पॅकेटाचेर एफएसएसएआय परवानो क्रमांक, आनी एका वायट लॉटाची जापसालदारकी घेवपाक पुरो अशी ल्हान संस्था. आमी इतलेंच दिवंक शकतांव आनी हो प्रयोगशाळेचो दाखलो न्हय.

कितलो चड जाता

दर एकल्याक लागपी अशी खंयचीच शीम ना. भलायकेवंत व्हडांक सामान्यपणान सांगपी कॅफिनाची वयली शीम दिसाक सुमार 400mg, आनी गुरवारपणांत ताचे परस उणी; सादया भारतीय कपाच्या हिशोबान तो खूब चा जाता, चडशे लोक पियेतात ताचे परस चड. ज्या लोकांनी चड जतनाय घेवंक जाय तांकां तें पयलींच खबर आसता: गुरवारपण, लोखणाची उणीव, काळजाच्या तालाचे कांय आजार, आनी ज्या कोणाक ताच्या दाक्तेरान सांगलां तो.

आमी तुमकां कितें सांगचे नांव

आमी तुमकां हें सांगचे नांव की चा तुमच्या काळजाक बरो, वा तो चरबी जळयता, वा तातूंतले अँटिऑक्सिडंट तुमकां जाणवपासारकें कांय तरी करतले. ते दावे भारतांत नियमां खाला आसात आनी ताका बरें कारण आसा, खासा चा विशींचो पुरावो जायरात सुचयता ताचे परस पातळ, आनी चा कंपनी ती निमाणी सुवात जंय थावन तुमी हे दावे घेवंक जाय.

आमी जें सांगतले तें आनीक शिमीत आनी आमकां दिसता तें खरें: सारक्या पद्धतीन, बऱ्या पाना थावन केल्लो चा एक गरम पेय जें खूब व्हडल्या संख्येच्या लोकांनी खूब लांब काळ सदांच पियेलां आनी ती समस्या जावंक ना. जर तुमकां खंयचो आजार आसा, तर चा विकप्या परस दाक्तेराक विचारात. जर तुमचो चा रखडो लागता आनी तुमी थारायलां की हें पेय तुमकां मानवना, तर ताका सोडचे पयलीं एक फावट तो सारक्या पद्धतीन करून पळयात.