चा गायड चा विशीं
चाचेर येवपी साय, आनी थंड चा गढूळ कित्याक जाता
ह्यो तीन वेगवेगळ्यो वस्तू, आनी तिनांतली एकूय दोश न्हय. दुदाच्या चाच्या कपाचेर येवपी साय म्हळ्यार दूद: थंड जातना वयर बसपी चरबी आनी प्रथिनां. दुदा बगरच्या काळ्या चाचेर येवपी पातळ थर खनिजांचो: जड उदकांतलें कॅल्शियम वयर चा कडेन जोडटा. थंड चांतलें गढूळपण तिसरीच गजाल, तिका टी क्रीम म्हणटात, आनी ती खूण की चा कडक आशिल्लो.
ह्यो तीनूय एकच समस्या म्हण उलयतात आनी तांचीं कारणां तीन वेगवेगळीं, देखून तांच्यो जापीय तीन वेगवेगळ्यो. वेगळ्यो करप बरें, कारण एकेचो उपाय हेरांक कांयच करिना.
म्हज्या चाचेर वयर येवपी साय म्हळ्यार कितें?
दूद. जवळ जवळ सदांच, आनी खासा ती साय जिका चडशीं भारतीय रांदपाघरां पयलींच नांवान वळखतात.
पुराय सायीचें दूद तापयात आनी वयर दोन गजाली घडटात. वयल्या थरांतलें उदक वाफ जावन उडटा आनी उरिल्लें दाट जाता, आनी व्हे प्रथिनांची रचणूक उलगडून तीं एकामेकां कडेन जुळपाक लागतात. चरबी त्या प्रथिनांच्या जाळ्यांत वयर सरता. जो थर तयार जाता तो आयदन जितलो वेळ बसता तितलो दाट जाता आनी एक फावट काडल्या उपरांत परत तयार जाता.
हें दुदांत वा चांत कांय तरी वायट आसा ह्याची खूण न्हय. पुराय सायीचें दूद तापयल्या उपरांत सुशेगात दवरल्यार तें हेंच करता. म्हशीचें दूद, चड चरबीचें आसता देखून, गायेच्या दुदा परस बेगिन आनी चड दाट साय दिता.
ती येवचीच नाशिल्ली जाल्यार
वयलो भाग हालत दवरात वा धांपून दवरात. आयदन बसतना चमच्यान हालयत रावप, आयदन धांपप, वा चा तसोच बसूंक न दवरतां सरळ ओतून घेवप, हीं सगळीं चलतात, कारण साय जावपाक स्थीर आनी उगडो वयलो भागच जाय. ती काडून उडोवपूय चलता, आनी तेदनां तुमकां साय मेळटा, जें ती वायट न मानपाचें पोरनें कारण.
तर मागीर दुदा बगरच्या काळ्या चाचेर येवपी तो थर कितें?
ती खरेंच उदकाची समस्या, आनी तो पदार्थ पुरायपणान वेगळो.
जड उदकांत, उदकांतलें कॅल्शियम आनी चांतले घटक तेच सुवातेर एकठांय येतात जंय द्रव वाऱ्याक लागता, आनी ताचो परिणाम म्हळ्यार वयर तेला भशेन रंग बदलपी पातळ थर. ताका तीन वस्तू जाय: जड उदक, चा, आनी उगडो वयलो भाग. हांतली खंयचीय एक काडात आनी तो येवचोच ना.
देखूनच तोच चा एका शारांत कपाचेर थर सोडटा आनी दुसऱ्या शारांत मुळींच न्हय, आनी देखूनच तो सरळ पियेल्ल्या कपा परस बसून उरिल्ल्या कपांत खूब चड दिसता.
ताचो उपाय
मोव वा गाळिल्लें उदक कारणच काडून उडयता. तें जमना जाल्यार, थोडोसो लिंबाचो रोस ताका आडायता, आनी लिंबाच्या चाचेर हो थर उणोच दिसता, ताचें एक कारण हेंय. हांतलें कांयच दुदाच्या चाक लागना, कारण दूद वयलें रसायनशास्त्र पुरायपणान बदलता आनी तुमकां ताचे बदला साय मेळटा.
चा थंड जातना गढूळ कित्याक जाता?
ही मजेची गजाल, आनी तिनांतली फकत हीच अशी जी खरेंच चाची तारीफ.
कडक काळ्या चांत कॅफीन आनी ते ऑक्सिडायझ जाल्ले घटक भरिल्ले आसतात जे ताका रंग आनी तिखटपण दितात, म्हळ्यार थियाफ्लॅविन आनी थियारुबिजिन. चा गरम आसा तो मेरेन ते विरगळिल्ले उरतात. तो थंड जावन सुमार 40°C सकयल गेलो म्हणटकच ते एकामेकां कडेन जोडपाक लागतात आनी असो एक व्हडलो रेणू तयार जाता जो विरगळिल्लो उरूंक शकना आनी उजवाड विखुरपा इतलो बारीक आसता. चा गढूळ जाता. वेव्हारांत ताका टी क्रीम म्हणटात.
मुखेल गजाल ही: हें कडक आनी बऱ्या रितीन काडिल्ल्या चांत सगळ्यांत चड जाता. पातळ चा निवळ उरता कारण भायर सरपाक तातूंत चड कांय नाशिल्लें. गढूळ जावप म्हळ्यार कपांत भर आसा ह्याचो पुरावो, वायट गुणवत्तेचो वा कांय तरी वायट जाल्ल्याचो न्हय.
ती परतून वता
चा परत तापयात आनी तो रेणू फुटता आनी गढूळपण वता. तुमी जें पळयतात तें कितें, हें थारावपाची सगळ्यांत सोंपी रीत हीच, आनी देखूनच तोच ग्लास फ्रिजांत गढूळ जाता आनी भायर दवरल्यार परत निवळ जाता.
आइस्ड टी करतात जाल्यार
घरांत केल्ली आइस्ड टी गढूळ जाता आनी विकतां घेतिल्ली निवळ उरता, ताचें पुराय कारण टी क्रीम. दोन गजाली मजत करतात.
ताका बेगिन थंड करात. ज्या तापमानाच्या पट्ट्यांत क्रीमिंग जाता, तातूंतल्यान सवकास सकयल आयल्यार त्या रेणूंक दिसपासारके व्हडले कण जावपाक वेळ मेळटा. कडक करून सरळ जायत्या बर्फाचेर ओतल्यार तो त्या पट्ट्यांतल्यान बेगिन देंवता आनी ग्लास आनीक निवळ उरता.
वा सुरवे थावनूच थंड उदकांत भिजयात. थंड उदकांत क्रीमिंगाक कारण जावपी घटक खूब उणे भायर सरतात, देखून निकाल आपशीच निवळ उरता. ताची रूचूय बरीच वेगळी लागता, चड मोव आनी उणी तिखट, जें आसाम सीटीसी खातीर तुमकां जाय आशिल्लें तेंच आसतलें अशें न्हय.
थोडेंसें आम्ल, म्हळ्यार लिंब, हांगाय मजत करता.
| तुमकां कितें दिसता | तें कितें | कारण | उपाय |
|---|---|---|---|
| दुदाच्या चाचेर दाट साय | साय: दुदाची चरबी आनी प्रथिनां | पुराय सायीचें दूद तापोवन सुशेगात दवरप | हालयात, धांपात, वा सरळ ओतून घेयात |
| काळ्या चाचेर तेला भशेन थर | कॅल्शियम आनी चा हांचो जोड | जड उदक आनी उगडो वयलो भाग | मोव उदक, वा थोडोसो लिंबाचो रोस |
| थंड जाल्ल्या चांत गढूळपण | टी क्रीम | कडक चा सुमार 40°C सकयल थंड जावप | परत तापयात, वा आइस्ड टी खातीर बेगिन थंड करात |
हांतलें कांय अपायकारक?
ना. तिनूय सादें भौतीक रसायनशास्त्र: दूद दुदा भशेन वागता, खनिजां खनिजां भशेन वागतात, आनी कडक चा कडक चा भशेन वागता. हांतली खंयचीच वस्त चा वायट जावप, भेसळ वा असुरक्षीत कांय तरी दाखयना, आनी हांतल्या खंयच्याच वस्तीचो अर्थ चा वायट जाला असो न्हय.
जो चा खरेंच फिको जाला तो हाची खबर वेगळ्या आनी खूब स्पश्ट रितीन दिता. ताचो वास खूब उणो येता, आनी तो चाची रूच नासतना रखडो लागता. ती दवरपाची समस्या, वयल्या भागाची न्हय.
थोडक्यांत
- दुदाच्या चाचेर साय म्हळ्यार स्थीर आनी गरम वयल्या भागार आयिल्ली दुदाची चरबी आनी प्रथिनां. हालयात, धांपात, वा ओतून घेयात.
- काळ्या चाचेर येवपी थर म्हळ्यार जड उदकांतलें कॅल्शियम वयर चा कडेन मेळप. लिंब वा मोव उदक ताका आडायता.
- चा थंड जातना येवपी गढूळपण म्हळ्यार टी क्रीम, आनी ताचो अर्थ चा कडक आशिल्लो.
- टी क्रीम परत तापयल्यार वता. ताची वळख अशीच जाता.
- निवळ आइस्ड टी खातीर कडक करात आनी बेगिन थंड करात, वा थंड उदकांतच भिजयात.
- तिनांतली खंयचीच वस्त अपायकारक न्हय, आनी खंयचीच वस्त चा वायट जाला अशें म्हणना.
वाचून इतलेंच जाता.
जे चायेची ही सगळी गजाल, ती 100 ग्रॅम सावन 1 किलो मेरेन, आख्ख्या भारतांत पावयतात.