चहा पत्ती कशी ठेवावी म्हणजे ती फिकी पडणार नाही

हवाबंद, अपारदर्शक, थंड आणि कोरड्या जागी, आणि मसाल्यांपासून लांब. स्वयंपाकघरात चहा सर्वात जास्त शोषून घेणाऱ्या गोष्टींपैकी एक आहे: शेजारी जे ठेवलं असेल त्याचा वास तो घेतो, आणि स्वतःचा सुगंध हवा, प्रकाश आणि ओलाव्याला देऊन टाकतो. उघडलेलं पाकीट नीट ठेवलं तर महिनोन्महिने चांगलं राहतं. तेच पाकीट मसाल्याच्या डब्याशेजारी उघडं पडलं तर पंधरा दिवसांत स्पष्टपणे फिकं वाटायला लागतं.

चहा शिळा होऊ द्यायचा म्हणून कोणीच घेत नाही, तरीही बहुतेक स्वयंपाकघरांत तो अशा पद्धतीने ठेवला जातो की तो होणारच. चहाचं नेमकं नुकसान काय करतं, महत्त्वाच्या क्रमाने:

चहा पत्ती फिकी का पडते?

हवा. चहाला त्याचा वास देणारे घटक उडून जाणारे आहेत, म्हणूनच तर तुम्हाला ते जाणवतात. उघडं ठेवलं की ते निघून जातात. हेच मुख्य कारण आहे, आणि म्हणूनच एक हवाबंद डबा बाकीच्या सगळ्या उपायांच्या एकत्रित परिणामापेक्षा जास्त काम करतो.

ओलावा. सीटीसीचे दाणे कोरडे आणि सच्छिद्र असतात आणि दमट हवेतून पाणी ओढून घेतात, जी जून ते सप्टेंबरच्या मुंबईत खरीखुरी अडचण आहे. ओलसर पत्ती लवकर आपला चटका गमावते आणि एका मर्यादेनंतर तिला बुरशी लागते.

प्रकाश. थेट ऊन चहा खराब करतं, म्हणूनच तो अपारदर्शक पाकिटात विकला जातो, काचेच्या बरणीत नाही. उन्हातल्या फळीवरची काचेची बरणी बहुतेक स्वयंपाकघरांतला सर्वात वाईट डबा आहे, दिसायला कितीही चांगली असो.

उष्णता. वरची प्रत्येक गोष्ट चुलीशेजारी जास्त वेगाने होते.

वास. ही गोष्ट लोकांना चकित करते. चहा वास सहज शोषून घेतो. त्याला हिंग, लसूण किंवा उघड्या मसाल्याच्या डब्याशेजारी ठेवा आणि काही आठवड्यांत त्याला त्यांचीच चव येईल.

मग ठेवायची कशी?

कोरडा चमचा ही बाकीच्यांपेक्षा लहान गोष्ट आहे, पण पाकीट सर्वात लवकर तीच बिघडवते. एकच ओला चमचा एवढा ओलावा सोडून जातो की दाणे चिकटायला लागतात, आणि चिकटणं पसरतं.

चहा फ्रिजमध्ये ठेवावा का?

नाही. हा सल्ला दिला जातो आणि भारतीय स्वयंपाकघरातल्या सीटीसीसाठी तो चुकीचा आहे.

दर वेळी थंड डबा उबदार खोलीत येतो तेव्हा आतल्या गोष्टीवर ओलावा साचतो. हे रोज करणं चहासाठी कपाटात ठेवण्यापेक्षा जास्त नुकसानकारक आहे. फ्रिज वासांनीही भरलेला असतो, आणि चहा ते शोधून काढणारच.

थंड, अंधारी आणि बंद जागा, संपूर्ण सूचना एवढीच आहे. बर्फासारखा गारवा तिचा भाग नाही.

चहा पत्ती किती दिवस चांगली राहते?

बंद पाकिटात आणि नीट ठेवलेला चहा अन्न खराब होतं तसा खराब होत नाही. तो फिका पडतो. पाकिटावर छापलेली पॅकिंगची तारीख बघा, आणि त्यावरची बेस्ट-बिफोर हेच मार्गदर्शक माना.

पाकीट उघडलं की घड्याळ वेगात जातं. नीट ठेवलेलं उघडं पाकीट काही महिने आपली खुमारी टिकवतं. नीट न ठेवलेलं दोन-तीन आठवड्यांत स्पष्टपणे मंद पडतं.

तेवढंच मोठं पाकीट घ्यावं जेवढं खरोखर संपेल, याचं हे व्यावहारिक कारण आहे. प्रति कप एक किलो 250 ग्रॅमपेक्षा स्वस्त पडतो, पण तेव्हाच जेव्हा घर ते काही महिन्यांत पिऊन संपवेल. दोन माणसं मिळून रोज दोन कप पीत असतील तर एक किलो म्हणजे सुमारे सात महिन्यांचा चहा, जो उघडल्यानंतर तो सर्वात चांगला राहण्याच्या काळापेक्षा जास्त आहे. 500 ग्रॅमची दोन पाकिटं, एका वेळी एक उघडून, हा जास्त चांगला सौदा आहे.

चहा फिका पडला आहे हे कसं ओळखावं?

कोरडी पत्ती हुंगा. चांगली सीटीसी पाकिटातून काढताच माल्टसारखा आणि तीव्र वास देते. फिका चहा फार कमी वास देतो, किंवा हलकासा कपाटाचा.

मग एक चमचा साध्या पाण्यात उकळा, दुधाशिवाय. रंग पातळ उतरला आणि शेवटी चटका नसेल, तर ती गेली. दूध आणि साखर हे तुमच्यापासून लपवतील, आणि नेमकं म्हणूनच तपासणी त्यांच्याशिवाय करायची असते.