चाह गाइड चाह बनाना
मते लोकें आस्तै चाह किऐं बनाइये
पत्ती ते पानी बधाओ, पर बेल्ला ओह् गै रक्खो। दस जनें दे भांडे च इक कपै थमां दस गुना पत्ती, पानी ते दुद्ध पौंदा ऐ, ते अग्गी पर लगभग ओह् गै त्रै मिंट। मते लोकें दी चाह इस्सै गल्ला कन्नै खराब होंदी ऐ जे बड्डा भांडा दिक्खियै ओस गी लम्मा उबाली दित्ता जंदा ऐ। चौड़ा भांडा बरतो, पत्ती पैहलें पानी च उबालो, ते तैयार होंदे गै छानी लौ।
घर भरे दे लोकें दी चाह तय तरीकें कन्नै गै खराब होंदी ऐ, ते सारे कारण इक्कै थाहरै थमां औंदे न: बड्डे भांडे गी भरे दा निक्का भांडा समझी लैना। ओह् बक्खरी चाल्ली बरतांदा ऐ, ते एह् फर्क बारह जने उडीकने थमां पैहलें जानी लैने चाहिदे।
दस कपें आस्तै किन्नी पत्ती?
दस भरे दे चमचे, लगभग 30 ग्राम, 5 कप पानी ते 5 कप पूरी मलाई आहले दुद्धै कन्नै। एह् अद्धा-अद्धा आहला आम हिसाब गै बधाया गेदा ऐ, ते इसदे चा उस्सै आकारै दे दस निक्के कप बनदे न जिऱ्हें च चाह असल च पीती जंदी ऐ, दस बड्डे मग नेईं।
| कप | आसाम सीटीसी | पानी | पूरी मलाई आहला दुद्ध |
|---|---|---|---|
| 4 | 4 भरे दे चमचे, लगभग 12 ग्राम | 2 कप | 2 कप |
| 10 | 10 भरे दे चमचे, लगभग 30 ग्राम | 5 कप | 5 कप |
| 20 | लगभग 60 ग्राम | 10 कप | 10 कप |
| 50 | लगभग 150 ग्राम | 25 कप | 25 कप |
खंड इक्कै चीज़ ऐ जिस गी अक्खीं मीटियै नेईं बधाओ, कीऽजे भरे दे कमरे दी इस पर सैह्मती नेईं होंदी। दस कपें थमां उप्पर जेहड़ा बी होऽ, हलकी मिट्ठी बनाओ ते खंड मेज़ै पर रक्खी दिओ।
चौड़ा भांडा बरतो, उच्चा नेईं
चौड़ा भांडा मती सतह दिंदा ऐ, जिसदा मतलब चाह बराबर तत्ती होंदी ऐ ते तुस रंग दिक्खी सकदे ओ। उच्चा तंग भांडा थल्ले थमां तत्ता होंदा ऐ, थल्ले दुद्ध फड़ी लैंदा ऐ, ते नज़र हटदे गै उबलियै बाह्र आई जंदा ऐ।
जेहड़ा बी बरतो, ओस गी दो-तिहाई थमां मता नेईं भरो। मते लोकें दी चाह इक कपै थमां बड़ी छेत्ती चढ़दी ऐ, ते बड्डा भांडा उबली जाऽ तां तुंदी चाह बी जंदी ऐ ते चुल्हा बी।
ओस गी लम्मा नेईं उबालो
गलती एह् गै ऐ। बड्डे भांडे गी उबालै पर औने च मता बेल्ला लगदा ऐ, ते इस गी बनने आस्तै मता बेल्ला चाहिदा समझी लैना सौखा ऐ। ओह् गल्ल नेईं ऐ।
जेहड़ा बेल्ला अहम ऐ ओह् तदुं शुरू होंदा ऐ जदुं सच्चें उबाल आई जंदा ऐ:
- भांडे च पानी, पत्ती ते कुट्टे दा अद्रक। तेज़ उबालै पर आनियै पूरा इक मिंट रक्खो।
- दुद्ध ते खंड पाओ। फिरी हौले उबालै पर आनो।
- दो थमां त्रै मिंट होर, जदुं तकर रंग गाढ़ा लाली आहला भूरा नेईं होई जंदा।
- अग्गी परा लाहियै झट छानो।
घड़ी नेईं बधदी। दस गुना मात्रा गी बी दुद्धै बाद लगभग त्रै मिंट गै चाहिदे।
भांडे चा झट छानी लौ
बड्डी मात्रा आस्तै एह् सारे थमां कम्मै दी आदत ऐ। जेकर तुस चाहा दा भांडा पत्ती समेत पेदा रौह्न दिंदे ओ तां बचे दे सेकै च निकास चलदा रौंह्दा ऐ, ते दूई बारी पाने तकर ओह् कौड़ी होई चुके दी होंदी ऐ।
तैयार होंदे गै सारा भांडा दूए बर्तनै, थर्मसै जां जग्गै च छानी लौ। ओह् बीह् मिंटें जिन्ना टिकग ते सारें गी ओह् गै कप मिलग।
पैहलें गै बनाइयै रखना
हद्दै दे अंदर रक्खी सकदे ओ, ते एह् फिरी तत्ता करने थमां खरा ऐ।
बनाओ, छानो, ते पैहलें गै तत्ते कीते थर्मसै च रक्खो। लगभग अद्धे घंटे तकर ठीक रौंह्दी ऐ। जेहड़ा नेईं करना ओह् एह् जे पैहलें बनाइयै ठंडी होन दिओ ते फिरी उबालो: फिरी तत्ती कीती चाह दो बारी उबाली दी चाह ऐ ते ओह् हमेशा रुक्खी होइयै वापस औंदी ऐ।
जेकर लोक लम्मे बेल्ले च आ करदे न तां इक बड्डा भांडा तत्ता रखने थमां दो निक्के भांडे बनाओ।
जेकर बाह्र जां निक्के चुल्हे पर बना करे ओ
बड्डे भांडे थल्ले निक्का बर्नर तेज़ उबाल नेईं संभालग, ते तुस रंगै दी उडीका च पंद्रह मिंट हौला उबालदे रेही जागे। इक बर्नरै पर इक बड्डा भांडा रखने थमां दो बर्नरें पर दो दरमियाने भांडे हर बारी खरे न।
छेत्ती दिक्खने आस्तै
- हर कपै लेई इक भरे दा चमचा सीटीसी, लगभग 3 ग्राम। मात्रा बधने पर एह् नेईं बदलदा।
- पानी ते पूरी मलाई आहला दुद्ध बराबर।
- पानी च इक मिंट तेज़ उबाल, दुद्धै बाद दो थमां त्रै मिंट। घड़ी नेईं बधदी।
- चौड़ा भांडा, मते थमां मता दो-तिहाई भरे दा।
- सारी चाह झट छानो।
- खंड मेज़ै पर, भांडे च नेईं।
पढ़ने कन्नै इत्थें तगर गल्ल बनदी ऐ।
जिस चाह दी एह् सारी गल्ल ऐ, 100 ग्राम थमां 1 किलो तगर, सारे भारत च पजाई जंदी ऐ।