चायापानं हानिकरं किम्?

न, प्रायः सर्वेषां कृते, वयं च एतत् औषधम् इति अपि न वक्ष्यामः। द्वौ प्रभावौ वास्तविकौ ज्ञातव्यौ च: भोजनेन सह पीता चाया तस्मात् भोजनात् भवतः शरीरेण गृह्यमाणम् अयःपरिमाणं न्यूनीकरोति, कैफीनं च वास्तविकं कैफीनम्। भवते यत् उक्तं तस्य शेषस्य अधिकांशः अथवा चाया कथं निर्मिता तस्य विषये अस्ति अथवा चायायाः विषये एव नास्ति।

ये स्वादस्य विषये न पृच्छन्ति तैः जनैः अस्माभिः सर्वाधिकं पृष्टः प्रश्नः एषः एव। प्रायः सः केनचित् उक्तस्य कस्यचित् वचनस्य रूपेण आगच्छति: चाया अम्लतां जनयति, दुग्धचाया पातुं शक्यासु सर्वासु निकृष्टतमा, दिने चत्वारि चषकाणि भवति किमपि कुर्वन्ति। एतेषु प्रायः किमपि तथा निश्चितं नास्ति यथा तत् पुनरुच्यते, ये च भागाः सत्याः ते क्वचित् एव ते भवन्ति येषां विषये जनाः चिन्तयन्ति।

वयं चायां विक्रीणीमः, अतः एतत् ज्ञात्वा एव शेषं पठतु। यदि वयं न विक्रीणीमहे स्म तर्हि यत् रूपम् अस्माभिः इष्येत, तदेव लेखितुं वयं प्रयतितवन्तः।

चायापानं हानिकरं किम्?

चषके वस्तुतः किम् अस्ति

कृष्णचाया पर्णानि, जलम्, यच्च किमपि भवान् प्रक्षिपति, तावदेव। पर्णे यानि त्रीणि वस्तूनि भवति किमपि कुर्वन्ति तानि कैफीनम्, पॉलिफिनॉलानि (तानि टैनिनानि यानि मुखं शोषयन्ति), अतिस्वल्पं च फ्लोराइडम्।

कैफीनस्य विषये जनाः उभयोः दिशोः न्यूनं मन्यन्ते। एकया समया सीटीसीचमसिकया निर्मितं भारतीयदुग्धचायायाः चषकं तादृशे फिल्टरकॉफीचषके स्थितस्य कैफीनस्य प्रायः तृतीयांशात् अर्धांशं यावत् वहति। एतत् किमपि न इति न। एतत् कॉफी अपि न।

अयसः विषयः वास्तविकः

वस्तुतः ज्ञातुं योग्यः प्रभावः एषः एव, कोऽपि च एतस्य उल्लेखं न करोति। चायायां स्थितानि पॉलिफिनॉलानि सस्यमूलात् आगतेन अयसा सह बध्यन्ते, तस्मात् एव च भोजनात् भवतः शरीरेण शोष्यमाणं तस्य परिमाणं न्यूनीकुर्वन्ति। एतत् सुस्थापितम्, अस्मिन् च कोऽपि विवादः नास्ति।

यदि भवतः अयोन्यूनता अस्ति, यदि भवती गर्भिणी, यदि वा भवतः भोजनम् अधिकांशतः शाकाहारि, तर्हि एतत् महत्त्वपूर्णम्, अस्मिन् च देशे एतत् वर्णनं बहूनां जनानां विषये सत्यम्। यदि एवं नास्ति तर्हि एतत् बहु न्यूनं महत्त्वपूर्णम्।

व्यावहारिकं रूपम्: भोजनेन सह तस्य अनन्तरं वा तत्क्षणं चायां मा पिबतु। उभयोः पार्श्वयोः एकैकं घण्टां त्यजतु। सम्पूर्णः परिवर्तनविधिः एतावान् एव, अस्मिन् च कोऽपि व्ययः नास्ति, अस्मिन् च लेखे एतदेव एकं भोजनविषयकं परामर्शवचनम्।

कैफीनं निद्रा च, एतद् अपि वास्तविकम्

कैफीनस्य अर्धायुः कतिपयघण्टाः, यस्य अर्थः एषः यत् सायंकालस्य चषकं शयनकाले अपि भवति मापयितुं शक्यं तिष्ठति। अत्र जनाः परस्परं बहु भिन्नाः, अधिकांशाः जनाः च जानन्ति यत् ते कीदृशाः। यदि भवतः निद्रा दुष्टा भवति भवान् च अपराह्णे चतुर्वादनानन्तरं चायां पिबति, तर्हि अन्यस्मिन् कस्मिन् अपि दोषारोपणात् पूर्वम् एतत् परीक्षणीयम्।

“चाया अम्लतां व्रणांश्च जनयति”

व्रणाः एच. पाइलोरी संक्रमणेन केश्चन च वेदनाहरैः औषधैः जायन्ते, न चायया। एतत् दशकेभ्यः पूर्वं निश्चितम्, एषः च मतस्य विषयः न।

तथापि जनाः यत् अस्वास्थ्यं वर्णयन्ति तत् प्रायः वास्तविकम्, तस्य च द्वौ सामान्यौ हेतू। वस्तुतः रिक्ते उदरे कैफीनम् आमाशयस्य अम्लं वर्धयति, अतः प्रातःकाले अन्येन विना प्रथमं वस्तु चाया चेत् सा केषाञ्चन जनानां पीडां जनयति एव। दुष्टं निर्मिता च चाया, दशनिमेषान् तीव्रं क्वथिता, तथा कर्कशा भवति यथा सम्यक् निर्मितं चषकं न भवति। यदि भवतः चाया तिक्ता अस्ति तर्हि सा निर्माणस्य समस्या यस्याः परिहारः अपि निर्माणे एव, भवान् च यत् एतत् पेयं तस्मै न अनुकूलम् इति निर्णयेत् तस्मात् पूर्वम् एतत् अपाकर्तुं योग्यम्।

“दुग्धचाया सर्वासु निकृष्टतमा”

चायायां दुग्धप्रक्षेपेण सा हानिकरा भवति इति कापि उत्तमा साक्षी नास्ति। दुग्धं तदेव योजयति यत् दुग्धं योजयति, शर्करा च शर्कराम् एव योजयति।

अस्याः चिन्तायाः प्रामाणिकं रूपम् एतत्। यदि भवान् पञ्चसु चषकेषु प्रत्येकस्मिन् तिस्रः शर्कराचमसिकाः प्रक्षिपति, तर्हि द्रष्टव्यं वस्तु पञ्चदश शर्कराचमसिकाः, न चाया। चायायाः चषकं न आरोग्यकरम् अन्नं न च संकटम्; तत् किञ्चित् शर्करायुक्तम् उष्णं पेयम्, शर्करा च किं करोति इति भवान् पूर्वमेव जानाति स्म।

तापमानस्य विषयः, यः वस्तुतः तापमानस्य एव विषयः

2016 तमे वर्षे इण्टरनेशनल एजेन्सी फॉर रिसर्च ऑन कैन्सर इत्यनेन प्रायः 65°C इत्यस्मात् उपरि अतिउष्णानां पेयानां पानं मनुष्येभ्यः सम्भवतः कर्करजनकम् इति वर्गीकृतम्। एतत् “चाया कर्करं जनयति” इति रूपेण प्रसार्यते, एतत् च तत् न यत् तत्र उक्तम्। एषः निष्कर्षः तापेन ग्रसन्याः क्षतिविषये, सः च तस्मिन् तापमाने स्थितस्य कस्य अपि द्रवस्य विषये प्रयुज्यते: कॉफी, यूषः, जलम्।

अग्नेः सद्यः अवतारिता चाया तस्मात् उपरि। यां भवान् सुखेन पातुं शक्नोति सा न। एतत् तेषु स्वल्पेषु स्थानेषु अन्यतमं यत्र सामान्यः भारतीयः अभ्यासः पूर्वमेव सुरक्षितः, यतः कोऽपि चुल्ल्याः तत्क्षणम् अवतारितं चषकं न पिबति; तत् तिष्ठति, लघुतरे पात्रे गच्छति, शीतलं भवति। परामर्शः एषः: कतिपयनिमेषान् प्रतीक्षतु, यत् भवान् अन्यथापि करोति स्म।

कियत् अतिमात्रम्

का अपि रेखा नास्ति या सर्वेषु प्रयुज्यते। स्वस्थेषु प्रौढेषु सामान्यतया उच्यमाना कैफीनस्य ऊर्ध्वसीमा दिने प्रायः 400mg, गर्भावस्थायां च तस्मात् न्यूना; सामान्यस्य भारतीयचषकस्य गणनया एतत् बहु चाया, अधिकांशाः जनाः यावत् पिबन्ति ततः अधिका। ये अधिकं सावधानाः भवेयुः ते पूर्वमेव तत् जानन्ति: गर्भावस्था, अयोन्यूनता, केचन हृदयगतिविकाराः, यस्मै च कस्मै अपि तस्य वैद्येन एवम् उक्तम्।

वयं भवते किं न वक्ष्यामः

वयं न वक्ष्यामः यत् चाया भवतः हृदयाय हिता, न वा यत् सा मेदः दहति, न वा यत् तस्यां स्थिताः प्रतिऑक्सीकारकाः किमपि तादृशं करिष्यन्ति यत् भवान् अनुभवेत्। एताः प्रतिज्ञाः भारते सकारणं नियमबद्धाः, विशेषतः चायायाः विषये साक्षी प्रचारसूचितात् तनुतरा, तादृशीः प्रतिज्ञाः ग्रहीतुं च चायाकम्पनी अन्तिमः पक्षः।

वयं यत् वक्ष्यामः तत् सङ्कुचिततरम्, तत् च सत्यम् इति मन्यामहे: उत्तमात् पर्णात् सम्यक् निर्मिता चाया एकम् उष्णं पेयं यत् बहवः जनाः दीर्घं कालं यावत् प्रतिदिनं पीतवन्तः, तत् च समस्या न अभवत्। यदि भवतः कश्चन रोगः अस्ति तर्हि चायाविक्रेतारं न पृष्ट्वा वैद्यं पृच्छतु। यदि भवतः चायायाः स्वादः कर्कशः भवति भवता च निर्णीतं यत् एतत् पेयं भवते न अनुकूलम्, तर्हि त्यागात् पूर्वम् एकवारं तां सम्यक् निर्मातुं प्रयतताम्।